Rapport over geheimzinnige Poolse inlichtingendienst
Poolse en Britse historici onthullen onbekende documenten
Onze inlichtingendienst werd gedurende de Tweede Wereldoorlog als de beste beschouwd van de landen die deel uitmaakten van de coalitie van geallieerden. Dat is de voornaamste conclusie van een 600 pagina's tellend rapport, opgesteld door Poolse en Britse historici.
De Engelse versie van het rapport werd maandag 4 juli 2005 in Londen op het Ministerie van Buitenlandse Zaken gepresenteerd. Als basis voor het rapport zijn o.a. documenten gebruikt van de Poolse inlichtingendienst, die verloren of vernietigd gewaand werden. De Poolse publicatie, samen met de gevonden en nooit gepubliceerde documenten, staat gepland voor eind augustus of begin september.
Verrassing in Amerika
De grote waarde die gehecht mocht worden aan de Poolse geheime dienst, blijkt uit een rapport welke is opgesteld na het eind van de Tweede Wereldoorlog, te weten op 8 mei 1945.
Het rapport was gericht aan de toenmalige Britse premier Winston Churchill en was van de hand van admiraal Dunderdale, één van de chefs van de Britse geheime dienst. Volgens vele Britten was de Poolse geheime dienst de best functionerende onder de geallieerden.
"Gevonden documenten bewijzen dat de bijdrage van de Poolse geheime dienst de grootste bijdrage was die Polen leverde aan de Tweede Wereldoorlog. We hebben gespeurd in de archieven van Poolse instellingen in Groot-Brittannië en in de nationale archieven van het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten," zegt Dr. Jan Ciechanowski, secretaris van de Pools-Britse historische commissie.
"In de V.S. vonden we onder andere bewijzen dat de Poolse geheime dienst samenwerkte met de Amerikanen. De omvang van deze samenwerking heeft ons verrast, we hebben al 1.000 interessante documenten gevonden en het zoeken is nog niet gestaakt."
Één van de grootste verrassingen was informatie die er op duidde dat de Polen geholpen hebben bij het opzetten van de Amerikaanse geheime dienst. Dit speelde in 1941. De chef van de Poolse geheime dienst destijds, majoor Jan Henryk Żychoń, bereidde een handleiding van enkele tientallen bladzijden voor, die door de Amerikanen geraadpleegd werd voor het opzetten van hun eigen spionagedienst.
Goed omdat het Pools was.
"Uit gevonden documenten blijkt tevens dat de samenwerking tussen de Poolse en Amerikaanse geheime diensten in veel opzichten beter was, dan bijvoorbeeld tussen de Amerikanen en Britten," aldus Dr. Ciechanowski. "Het gebeurde regelmatig, dat wanneer Amerikanen ergens niet achter kwamen, de Polen hen aan essentiële informatie hielpen."
Amerikaans enthousiasme
De chef van de Amerikaanse afdeling van de Poolse geheime dienst in Washington kreeg eens een "Brits" rapport in handen waar de Amerikanen zeer tevreden over waren. Volgens een officier, kwam het rapport uit goede bron omdat die bron Pools was. Later bleek dat de Britten gegevens van de Poolse geheime dienst uitgegeven hadden als ware het gegeven van hun eigen dienst.
Informatie uit Britse archieven maakte duidelijk dat de Engelsen groot vertrouwen in de Polen hadden waar het ging om het ontcijferen van de code van de Enigma, de machine die boodschappen voor de Duitsers versleutelde. Het Poolse leger brak de code al in de jaren 1932-1933, een gegeven dat een beslissende invloed zou hebben op het verloop van de Tweede Wereldoorlog. Ook zeer belangrijke informatie over raketten van het type V-1 en V-2 ontvingen de Britten van de Polen.
De archieven maken wederom pijnlijk duidelijk dat de Britten en Amerikanen al in een zeer vroeg stadium - dankzij de Polen - op de hoogte waren van de Jodenvervolging. Tegenover de wereld houden ze vol dat ze niets van de holocaust wisten.
Helaas zijn de historici er niet in geslaagd Britse regeringsdocumenten van de jaren 1945 en 1946 in handen te krijgen. De Britten beweren dat deze documenten vernietigd zijn, maar weigeren desondanks protocollen te overleggen waar deze vernietiging mee bewezen kan worden.
Andrzej Walentek
Met dank voor de vertaling aan: Piotrek Urbański Docent/vertaler
